بسته شدن شریان طلایی تنگه هرمز و شوک نفتی
به گزارش نشان تولید، مهمترین ضربه اقتصادی این جنگ، مختل شدن مسیر تنگه هرمز بود. این آبراه استراتژیک که معمولاً یکپنجم نفت جهان و یکچهارم گاز طبیعی مایع (LNG) از آن عبور میکند، عملاً به روی ترافیک بینالمللی بسته شد.
قیمت نفت برنت که پیشبینی میشد در سال ۲۰۲۶ به حدود ۶۰ دلار برسد، در اوج بحران فروردینماه به بالای ۱۱۷ دلار رسید و حتی مدتی مرز ۱۴۴ دلار را هم لمس کرد. هرچند قیمتها تا خردادماه به حدود ۹۰ تا ۹۵ دلار کاهش یافت، اما همچنان به قیمت بالاتر از سطح عادی باقی ماند.
از سویی صادرکنندگان بزرگ منطقه مانند عربستان، عراق، امارات و کویت مجبور به تعطیلی روزانه حدود ۱۰.۵ میلیون بشکه نفت شدند و خسارت به زیرساختها مانند پالایشگاه عظیم راس لفان در قطر، روند بازگشت به شرایط عادی را ماهها به تأخیر انداخت.
تورم افسارگسیخته
توقف عبور نفت و گاز از تنگه هرمز تنها نوک کوه یخ بود. شوک جنگ به سرعت به کالاهای اساسی و سفره مردم جهان سرایت کرد.
آسیب به امنیت غذایی: نفت خوراک اولیه تولید کودهای شیمیایی است. از آنجایی که یکسوم تجارت کود جهان نیز از تنگه هرمز عبور میکند، قیمت کود اوره ۳۰ درصد جهش پیدا کرد. در استرالیا، بزرگترین صادرکننده گندم به آسیا، قیمت بالای سوخت و کمبود کود باعث کاهش ۲۶ درصدی برداشت گندم شد.
معجزه شیمیایی در ژاپن: جنگ حتی به میوهها هم رسید. ژاپن که ۹۹.۹ درصد موز خود را وارد میکند، برای رساندن موزهای سبز از گاز اتیلن استفاده میکند. اما به دلیل قطع شدن نفت خام مورد نیاز برای تولید اتیلن، واردات نفت سفید ژاپن ۴۷ درصد کاهش یافت و زنگ خطر کمبود موز در این کشور به صدا درآمد.
چشمانداز رکود جهانی: نظریه صندوق بینالمللی پول
صندوق بینالمللی پول (IMF) در گزارش چشمانداز اقتصادی خود هشدار داد که جهان به شدت به لبه رکود نزدیک شده است.
سناریوی خوشبینانه و بدبینانه: بر اساس سناریوی پایه که فرض میکند جنگ تا اواسط سال خاتمه یابد، رشد اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ به ۳.۱ درصد کاهش مییابد. اما در سناریوی «شدید» که در آن اختلالات انرژی تا سال بعد ادامه یابد، رشد جهانی به تنها ۱.۳ درصد سقوط میکند. این نرخی است که سازمان IMF آن را همارز با رکود جهانی توصیف کرده است.
تورم برگشت: بانکهای مرکزی مجبور خواهند شد برای مقابله با موج جدید تورم که پیشبینی میشود از ۶ درصد عبور کند، دوباره نرخ بهره را افزایش دهند. ایزابل شنابل، عضو هیئت اجرایی بانک مرکزی اروپا، صراحتاً اعلام کرد که این تورم دیگر «موقتی» نیست و نمیتوان نسبت به آن بیتوجه بود.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان داد که در دنیای امروز، هزینه یک تصمیم نظامی تنها به میدان نبرد محدود نمیشود. این جنگ باعث توقف خطوط کشتیرانی، جهش قیمت نان در آفریقا، کمبود موز در ژاپن، ورشکستگی خطوط هوایی، تورم بیسابقه در اروپا و تهدید رکود برای کل اقتصاد جهان شد. زخم اقتصادی این درگیری، حتی پس از برقراری آتشبس موقت، برای سالها بر کالبد تجارت جهانی باقی خواهد ماند.
دیدگاهتان را بنویسید