به گزارش نشان تولید، بستن موفق تنگه هرمز و تأثیرات اقتصادی آن، موجب شد تا دونالد ترامپ و دولت او مورد سرزنش قرار گیرند؛ چرا که پرسش برانگیز بود چگونه یک ابرقدرت بدون استراتژی مدون، آلت دست نخستوزیر اسرائیل شده و بخش بزرگی از خاورمیانه را به بیثباتی کشانده است.
با اذعان رئیسجمهور آمریکا به قدرت نیروهای مسلح و پایداری مردم ایران، واشنگتن در نهایت پذیرفت که از امروز (شنبه ۲۲ فروردین) و بر اساس دستور کار ایرانی وارد مذاکرات شود تا اختلافات دو طرف به طور جامع حلوفصل گردد.
بدون شک، مذاکرات فشرده دو هفتهایِ (قابل تمدید) اسلامآباد، نیازمند دیپلماسی صبورانهای است که به بهترین نحو از منافع ملی دفاع کند.
نکته کلیدی در این روند، تفاوت اساسی مذاکرات پیشرو با دورهای قبلی است. در گذشته، مذاکرات منحصراً و با محوریت مسئله هستهای آغاز شد و حتی قرار بود از سایر موضوعات چشمپوشی شود؛ اما مذاکرات مستقیم اسلامآباد بر پایه دستورالعمل جامع دهمادهای ایران پیش خواهد رفت و احتمالاً اولین موردِ بحث، استقرار «آتشبس دائمی» خواهد بود. پذیرش این بند توسط آمریکا میتواند اعتمادسازی اولیه را شکل داده و مسیر بررسی سایر بندها را هموار سازد؛ اما در غیر این صورت، با توجه به تجربه تلخ حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در جریان مذاکرات قبلی، از میزان موفقیت در سایر بندها نیز کاسته خواهد شد.
از همین رو، تعهد دو طرف به خودداری از حملات لفظی تا پایان مذاکرات و همچنین عدم انتشار محتوای گفتگوها ضروری است تا جنگطلبان و تخریبکنندگان منطقهای نتوانند با تحریکات خود این روند را مختل کنند.
همینکه دولت آمریکا در برابر طرح ۱۵مادهای خود، مجبور به پذیرش طرح ۱۰مادهای ایران شده است، یک موفقیت اولیه به شمار میرود. این پذیرش دو پیام روشن دارد: اولاً اینکه آمریکا نیازمند این مذاکرات است و بر اساس ضرورت تن به آن داده است و ثانیاً قدرتی که ایران در این جنگ از خود نشان داد، درس عبرتی شد برای آمریکا و متحدانش؛ مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران به صورت استوار و محکم نه تنها از حاکمیت سرزمینی خود دفاع میکند بلکه هرگونه تجاوزی به خاکش، تأثیرات منطقهای و جهانی به همراه خواهد داشت.
واقعیت امر این است که مسئولان و نیروهای رزمنده با توجه به عدم اعتماد به دشمن، در طول مذاکرات با هوشیاری کامل آمادگی خود را حفظ کردهاند و با کوچکترین تجاوزی، هم پاسخ قاطع خواهند داد و هم تنگه هرمز را مجدداً تحت کنترل کامل درخواهند آورد. یک تجاوز سوم در حین مذاکرات، چه از منظر واکنش ایرانی و چه از منظر واکنش بینالمللی، آبروریزی بزرگی برای دولت ترامپ خواهد بود که اعتماد جهانیِ اندکِ باقیمانده را نیز به کل از بین خواهد برد.
آنچه در این جنگ رخ داده، وضعیت ژئوپلیتیکی منطقه و خاورمیانه را متفاوتتر از قبل کرده است. وزن ژئوپلیتیکی ایران که پس از حوادث لبنان، سوریه و ناآرامیهای دیماه ضعیفتر شده بود، با مقاومت در برابر قدرت برتر نظامی جهان و رژیم صهیونیستی دوباره افزایش یافته است.
در کنار این موضوع، حاکمیت بر تنگه هرمز، ایران را در چشم جهانیان بهعنوان قدرتی تأثیرگذار مطرح نموده است. این حاکمیت که باید در زمان صلح نیز با همکاری کشور عمان ادامه یابد، نیازمند آن است که کشورهای جهان که سوخت و کالای خود را از این تنگه استراتژیک عبور میدهند، اطمینان خاطر پیدا کنند که ایران عبور بیضرر آنها را تضمین خواهد کرد.
با این حال، هزینه این آرامش، امنیت و همچنین هزینههای محیطزیستی این دریای بزرگ نیمهبسته (که ایران ۲۵۰۰ کیلومتر ساحل آن را دارد) باید پرداخت شود. به نظر میرسد جنگ چند هفتهای اخیر، برخی کشورهای دنیا را به این نتیجه رسانده که در صورت وجود ثبات در تنگه و خلیج فارس، حاضر به پرداخت حق عبور امن باشند.
در نهایت، تجربههای گذشته از امضای توافق جامعی همچون برجام گرفته تا تجربه جنگ گسترده به اثبات رسانده که از طریق زور و قلدری نمیتوان چیزی را بر ایران تحمیل کرد. ایران خواسته غیرمعمولی و غیرقانونی ندارد و در برنامه هستهای و موشکی خود تابع مقررات بینالمللی، آژانس و انپیتی است، اما اجازه نخواهد داد کشوری مانند آمریکا این حقوق را نادیده گرفته و ایران را از دنیا جدا کند.
تهران ثابت کرده است که در صورت پایبندی طرف مقابل، به تعهدات خود پایبند خواهد ماند. اگر نگرانی در این منطقه وجود دارد، بهتر است آمریکا رژیم صهیونیستی را مجبور کند سیاستهای متجاوزانه خود را تغییر دهد؛ کشورهای مهم منطقه و بهویژه ایران، برتری ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی را نمیپذیرند و کسانی که تلاش کردند راه را برای این برتری فراهم کنند، نتیجه آن را در این جنگ لمس نمودند.
در مذاکرات جاری، تضمین اصلی و اساسی، قدرت نیروهای مسلح، همدلی و همبستگی مردم و رضایت عمومی آنهاست که در صورت تحقق، هیچ قدرتی نمیتواند بر این کشور فائق آید. توجه به این مؤلفهها میتواند مذاکرات را در بستری مناسب قرار دهد تا در پایان، نتایج ارزشمندی را شاهد باشیم.
دیدگاهتان را بنویسید